Natuurlijk Noord-Holland: De Weelen is een verborgen natuurparel in West-Friesland

11 oktober 2021 18:00

Tussen de platte akkers en de velden van West-Friesland ligt het langgerekte natuurgebied De Weelen. Alles draait hier om water, riet en waterplanten. Nergens in Noord-Holland vind je zoveel krabbenscheer: een bijzondere waterplant waar veel waterdiertjes van profiteren. Boswachter Leon Kelder vaart ons een mistige wereld binnen.

Het is letterlijk mistig: de nevel hangt over het land waar hier en daar grote koolschuren uit tevoorschijn piepen. Langs de oevers van de sloot doemen bomen op en we horen een reiger schreeuwen, maar we krijgen hem niet te zien.

Rietkragen, verscholen oevers en laaghangende boomtakken over het water: qua beslotenheid doet het hier soms aan alsof je in het oerwoud vaart. “Waanzinnig hè”, zegt boswachter Leon Kelder van Staatsbosbeheer. “Ik wist vroeger ook niet dat West-Friesland zoiets te bieden had.”

Langs een brede dijksloot die dwars door West-Friesland loopt, van oost naar west, hebben zich rietkragen gevormd, moerasbossen en zijn er kleine kreken die soms helemaal zijn dichtgegroeid met waterplanten.

Doorbraak

De naam De Weelen heeft trouwens een bijzondere herkomst, zegt boswachter Leon Kelder. “Die komt van wielen. Zo noemden ze vroeger een gerepareerde dijkdoorbraak. Door een gat in de dijk stroomt water met grote kracht het land in. Daarbij ontstaat een diepe stroomkuil, die bij het herstellen van de dijk voor problemen zorgde. Daarom legden ze een nieuw stuk dijk om die kuil heen, zo ontstaan rondingen in de dijk die ze wielen noemen.  Dat zijn nu meestal ronde plassen tegen een dijk aan. Wielen, welen dus.”

Midden in de Weelen ligt de Lutjebroeker Weel. “Dat is een flinke plas die is afgesloten van de rest van de sloten hier. Bootjes kunnen er niet komen en daardoor is het een rustgebied voor heel veel dieren. Gelukkig blijft er nog genoeg water over om van te genieten.”

Overwinteren

Eén van de sloten is helemaal volgegroeid met krabbenscheer. Dat is een waterplant die lijkt op de bladertooi van een ananas. “Dat is een hele bijzondere plant. In het najaar leegt hij de luchtreservoirs in zijn blad, waardoor de plant zwaarder wordt en zachtjes naar de bodem van de sloot zakt. Veel insecten gaan daarop zitten, zakken mee en blijven zo in de winter buiten bereik van vorst en ijs.”

“In het voorjaar slaat de plant weer gas op in zijn bladeren en dan stijgt hij weer naar de oppervlakte. De meegereisde slakken en larven van insecten komen zo weer boven water en kunnen hun gewone leven weer opnemen.”

Meer nieuws uit West-Friesland?
💬 Blijf op de hoogte via de Facebookpagina WEEFF en WEEFF Radio en natuurlijk via onze Instagram. Reageer, discussieer en deel jouw nieuws
📰 Volg de laatste berichtgeving altijd via weeff.nl
🔔 Download de app van WEEFF en krijg een melding bij belangrijk nieuws uit jouw buurt
📧 Stuur ons jouw tips op via redactie@weeff.nl of app ons via 06-23405405